Twierdzenie Pitagorasa - kalkulator krok po kroku
Wpisz dwa boki trójkąta prostokątnego. Kalkulator pokaże wzór, podstawienie, kwadraty, pierwiastek i rysunek, a przy wyniku z pierwiastkiem także wyłączenie czynnika.
Nie rozumiesz kroku? Zadaj pytanie
Napisz, co jest niejasne. Nie podawaj imienia ani innych danych osobowych. Pytania czyta redakcja; nic nie pojawia się na stronie bez jej decyzji, a odpowiedzi na częste pytania trafiają do lekcji i na stronę.
O czym jest ta strona?
Twierdzenie Pitagorasa to zależność między bokami trójkąta prostokątnego opisana wzorem a² + b² = c², gdzie a i b to przyprostokątne, a c to przeciwprostokątna.
Jak wygląda wzór i kolejność liczenia?
Wzór ma postać a² + b² = c². Litery a i b to przyprostokątne. Litera c to przeciwprostokątna. Kolejność liczenia wymaga wykonania kilku kroków.
Najpierw podstawiamy liczby do wzoru. Potem liczymy kwadraty tych liczb. Następnie dodajemy je albo odejmujemy od siebie. Kolejny krok to wyciąganie pierwiastka z otrzymanej liczby.
Jeśli wynik ma pierwiastek, trzeba wyłączyć czynnik przed znak pierwiastka. Przykładem jest √50, co daje 5√2.
Jak obliczyć przeciwprostokątną?
Przeciwprostokątną obliczamy ze wzoru c = √(a² + b²). W tym zadaniu znamy długości dwóch przyprostokątnych.
Pierwszy przykład dotyczy przyprostokątnych 6 i 8. Liczymy kwadraty, czyli 36 + 64, co daje 100. Wynikiem pierwiastka jest c = 10.
Drugi przykład to przyprostokątne 5 i 5. Ich kwadraty dają 25 + 25, czyli 50. Po spierwiastkowaniu otrzymujemy c = √50, co po wyłączeniu czynnika wynosi 5√2, a w przybliżeniu daje 7,07.
Jak obliczyć przyprostokątną?
Przyprostokątną obliczamy ze wzoru b = √(c² − a²). Tutaj znamy przeciwprostokątną oraz jedną przyprostokątną.
Przykładem jest sytuacja, gdy przeciwprostokątna wynosi 13, a znana przyprostokątna to 5. Liczymy kwadraty 169 oraz 25. Następnie wykonujemy odejmowanie, czyli 169 − 25.
Wynikiem tego działania jest 144. Po wyciągnięciu pierwiastka otrzymujemy b = 12. Pamiętaj o odejmowaniu zamiast dodawania.
Jakie są typowe błędy?
Typowe błędy popełniane w zadaniach to zapis c = a + b zamiast używania kwadratów. Inne błędy to zapomniany pierwiastek oraz dodawanie zamiast odejmowania przy szukaniu przyprostokątnej.
Podstawa programowa dla klas VII-VIII wymaga znajomości i stosowania twierdzenia Pitagorasa w sytuacjach praktycznych. Kalkulator pokazuje przy każdym zadaniu te błędy policzone na Twoich liczbach.
Warto sprawdzać każde działanie po kolei.
Jak to wygląda na przykładach?
Przykład 1: Przeciwprostokątna
- Podstawiamy długości boków: 6² + 8² = c²
- Obliczamy kwadraty: 36 + 64 = c²
- Dodajemy kwadraty: c² = 100
- Wyciągamy pierwiastek: √100 = 10, bo 10² = 100.
Odpowiedź: Przeciwprostokątna c = 10. Policz ten przykład w kalkulatorze
Przykład 2: Przyprostokątna
- Podstawiamy długości boków: 5² + b² = 13²
- Obliczamy kwadraty: 25 + b² = 169
- Odejmujemy kwadrat znanej przyprostokątnej: b² = 169 − 25 = 144
- Wyciągamy pierwiastek: √144 = 12, bo 12² = 144.
Odpowiedź: Szukana przyprostokątna b = 12. Policz ten przykład w kalkulatorze
Przykład 3: Wynik z pierwiastkiem
- Podstawiamy długości boków: 5² + 5² = c²
- Obliczamy kwadraty: 25 + 25 = c²
- Dodajemy kwadraty: c² = 50
- Wyciągamy pierwiastek: c = 5√2
- Wartość przybliżona: c = 5√2 ≈ 7,07
Odpowiedź: Przeciwprostokątna c = 5√2 ≈ 7,07. Policz ten przykład w kalkulatorze
Przykład 4: Boki z pierwiastkami
- Podstawiamy długości boków: (√2)² + (√3)² = c²
- Obliczamy kwadraty: 2 + 3 = c²
- Dodajemy kwadraty: c² = 5
- Wyciągamy pierwiastek: c = √5
- Wartość przybliżona: c = √5 ≈ 2,24
Odpowiedź: Przeciwprostokątna c = √5 ≈ 2,24. Policz ten przykład w kalkulatorze
Co o Pitagorasie mówi podstawa programowa?
Według rozporządzenie MEN z 28.06.2024 (Dz.U. 2024 poz. 996) uczeń klas VII-VIII "zna i stosuje w sytuacjach praktycznych twierdzenie Pitagorasa (bez twierdzenia odwrotnego)". Ten sam dział wymaga też wyłączania liczby przed znak pierwiastka, dlatego wyniki takie jak 5√2 są w zadaniach zwyczajne. W egzaminie ósmoklasisty 2026 zadanie 20 łączyło obliczenia z użyciem twierdzenia Pitagorasa z działaniami na pierwiastkach i obwodem wielokąta (sprawozdanie CKE z egzaminu 2026).
W praktyce oznacza to, że podstawiasz liczby do odpowiedniego wzoru, wykonujesz działania na kwadratach i wyciągasz pierwiastek.
Pytania i odpowiedzi
Jak obliczyć przeciwprostokątną?
Używasz wzoru c = √(a² + b²). Podstawiasz długości przyprostokątnych, dodajesz ich kwadraty i wyciągasz pierwiastek.
Jak obliczyć przyprostokątną?
Używasz wzoru b = √(c² − a²). Od kwadratu przeciwprostokątnej odejmujesz kwadrat znanej przyprostokątnej i wyciągasz pierwiastek.
Jakie błędy są najczęstsze?
Najczęstsze błędy to dodawanie zwykłych długości zamiast kwadratów, zapominanie o pierwiastku oraz dodawanie zamiast odejmowania.
Zobacz też
- Pitagoras z rysunkiem: trójkąt w skali, kwadraty na bokach, kroki
- Przekątna kwadratu: wzór, kalkulator i wysokość trójkąta równobocznego
- Wyłączanie czynnika przed znak pierwiastka
Zakres: podstawa programowa matematyki dla szkoły podstawowej, rozporządzenie MEN z 28.06.2024 (Dz.U. 2024 poz. 996). Każdy wynik sprawdzamy kilka razy. Autor: Karol Czarniecki, wydawca: Mam Wynik (o autorze).
Co dalej?
Kalkulator działa w przeglądarce i niczego nie zapisuje. Każdy wynik sprawdzamy kilka razy.
