Opinia z poradni a egzamin ósmoklasisty: co daje i czym różni się od orzeczenia?
Opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się (np. o dysleksji albo dyskalkulii) to dokument, na podstawie którego szkoła dostosowuje wymagania, a na egzaminie ósmoklasisty rada pedagogiczna może wskazać dostosowania: m.in. dłuższy czas – na matematyce najwyżej o 40 minut – i szczegółowe zasady oceniania. Warunek: opinia trafiła do dyrektora szkoły do 15 października roku szkolnego, w którym jest egzamin (w roku 2026/2027 ten termin już minął). Rada pedagogiczna dobiera dostosowania przede wszystkim do tego, z czego uczeń korzysta na co dzień w szkole, a dłuższy czas i kalkulator są możliwe tylko wtedy, gdy uczeń korzystał z nich w szkole i jest to udokumentowane.
Orzeczenie to inny dokument: wydaje go zespół orzekający w publicznej poradni, np. o potrzebie kształcenia specjalnego. Daje inny zakres dostosowań, często arkusz przygotowany specjalnie dla danej niepełnosprawności.
W skrócie
- Opinia o specyficznych trudnościach – dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia; wydaje ją poradnia na pisemny wniosek rodzica.
- Kiedy można ją dostać – nie wcześniej niż po ukończeniu klasy 3 i nie później niż do ukończenia szkoły podstawowej.
- Na egzaminie – ten sam arkusz co inni, ale możliwy dłuższy czas (matematyka: do 40 minut), szczegółowe zasady oceniania, przy dyskalkulii czasem kalkulator prosty.
- Termin – opinię przekazuje się dyrektorowi do 15 października roku egzaminu; opinii nie można dostarczyć później.
- Orzeczenie – wydaje zespół orzekający publicznej poradni, np. o potrzebie kształcenia specjalnego; daje inny zakres dostosowań.
- Opinia i orzeczenie naraz – zwykle można korzystać z dostosowań z obu dokumentów.
- Bez opłat – pomoc publicznej poradni jest dobrowolna i nieodpłatna.
Czym różni się opinia od orzeczenia?
Opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się daje dostosowania na tym samym arkuszu co inni, a orzeczenie wydaje zespół orzekający publicznej poradni i często daje arkusz dostosowany do rodzaju niepełnosprawności.
| Opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się | Orzeczenie (np. o potrzebie kształcenia specjalnego) | |
|---|---|---|
| Kto wydaje | poradnia publiczna albo niepubliczna spełniająca warunki ustawy | zespół orzekający w publicznej poradni |
| Kiedy | nie wcześniej niż po klasie 3, nie później niż do końca szkoły podstawowej | na okres wychowania przedszkolnego, roku szkolnego albo etapu edukacyjnego |
| Przykłady | dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia | m.in. autyzm (w tym zespół Aspergera), niepełnosprawność ruchowa, słabowidzenie |
| Arkusz na egzaminie | ten sam co dla innych uczniów | często arkusz dostosowany do rodzaju niepełnosprawności |
| Odwołanie | – | do kuratora oświaty, w ciągu 14 dni od doręczenia |
W praktyce oznacza to: najpierw sprawdź, jaki dokument ma dziecko i jaki ma tytuł. Od tego zależy, z jakich dostosowań może korzystać w szkole i na egzaminie.
Co daje opinia z poradni na egzaminie ósmoklasisty?
Uczeń z opinią o specyficznych trudnościach w uczeniu się pisze ten sam arkusz co pozostali. Rada pedagogiczna może wskazać dostosowania, a rodzic je akceptuje. Komunikat CKE wymienia m.in.:
- dłuższy czas – na matematyce najwyżej o 40 minut, ale tylko gdy uczeń korzystał z takiego dostosowania w szkole i jest to udokumentowane;
- szczegółowe zasady oceniania zadań otwartych z matematyki – przy opinii o dyskalkulii, dysleksji, dysortografii albo dysgrafii;
- kalkulator prosty na matematyce – tylko przy dyskalkulii, gdy opinia wprost to wskazuje i uczeń korzystał z kalkulatora w szkole;
- zaznaczanie odpowiedzi w zeszycie zadań bez przenoszenia ich na kartę odpowiedzi.
W praktyce oznacza to: dostosowanie na egzaminie powinno przypominać to, z czego dziecko korzysta na co dzień na sprawdzianach. Jeśli dziecko ma opinię, a w szkole nie dostaje np. więcej czasu, porozmawiaj z wychowawcą – bez tego trudno będzie przyznać dłuższy czas na egzaminie.
Do kiedy trzeba złożyć opinię w szkole?
Według komunikatu CKE opinię poradni przekazuje się dyrektorowi szkoły nie później niż do 15 października roku szkolnego, w którym uczeń pisze egzamin. W roku szkolnym 2026/2027 był to 15 października 2026 r. W sytuacjach losowych później można dostarczyć zaświadczenie lekarskie, ale nie opinię poradni.
Jeśli dziecko jest w klasie 8, a opinia nie trafiła do szkoły na czas: do 20 listopada 2026 r. szkoła informuje rodziców na piśmie, jakie dostosowania wskazała rada pedagogiczna (pkt 19 komunikatu). W szczególnych przypadkach losowych lub zdrowotnych dyrektor szkoły może wystąpić do okręgowej komisji egzaminacyjnej z wnioskiem o szczególne dostosowanie (pkt 18). Porozmawiaj o tym z wychowawcą.
W praktyce oznacza to: jeśli dziecko jest teraz w klasie 7, to dobry moment, żeby zgłosić się do poradni. Wydanie opinii trwa do 30 dni (w szczególnie uzasadnionych przypadkach do 60), a wcześniej zwykle trzeba poczekać na termin diagnozy.
Co daje opinia w szkole, poza egzaminem?
Ustawa o systemie oświaty zobowiązuje nauczyciela do dostosowania wymagań edukacyjnych do potrzeb ucznia w przypadkach określonych w przepisach. Rozporządzenie o ocenianiu wymienia wśród nich ucznia z opinią poradni o specyficznych trudnościach w uczeniu się – wymagania dostosowuje się na podstawie tej opinii.
W praktyce oznacza to: opinia działa przez cały czas nauki, nie tylko na egzaminie. Zapytaj nauczyciela matematyki, jak dostosowuje sprawdziany – to te same rozwiązania mogą potem trafić na egzamin.
Jak zdobyć opinię lub orzeczenie?
- Porozmawiaj z wychowawcą i pedagogiem szkolnym – znają lokalne poradnie.
- Złóż w poradni pisemny wniosek z uzasadnieniem (opinię wydaje się na wniosek rodzica albo pełnoletniego ucznia).
- Po diagnozie odbierz opinię. Do szkoły trafi, gdy ją tam zaniesiesz albo poprosisz poradnię na piśmie o przekazanie kopii.
- Przy orzeczeniu wniosek rozpatruje zespół orzekający w publicznej poradni. Przewodniczący zespołu prosi szkołę o opinię o funkcjonowaniu ucznia (szkoła ma na nią 10 dni), a od 1 września 2026 r. zespół przed wydaniem orzeczenia sam przeprowadza ocenę funkcjonowania ucznia.
Pomoc publicznej poradni jest dobrowolna i nieodpłatna.
Uczeń ma i orzeczenie, i opinię – z czego korzysta?
Komunikat CKE pozwala korzystać naraz z dostosowań przewidzianych dla danej niepełnosprawności i z dostosowań dla uczniów z opinią o specyficznych trudnościach w uczeniu się. Takie połączenie przyznaje dyrektor szkoły po pozytywnej opinii rady pedagogicznej, bez wniosku do okręgowej komisji egzaminacyjnej. Ta zasada nie dotyczy uczniów z orzeczeniem wydanym ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim.
Więcej o dostosowaniach dla uczniów w spektrum autyzmu, z ADHD i z dyskalkulią: Dostosowanie warunków egzaminu ósmoklasisty 2027.
Pytania rodziców
Jak długo jest ważna opinia z poradni?
Czy opinia z poradni niepublicznej też się liczy?
Czy każda opinia z poradni daje dostosowania na egzaminie?
Ile trwa wydanie opinii przez poradnię?
Czy szkoła dostaje opinię automatycznie?
Co, jeśli nie zgadzam się z orzeczeniem?
Czytaj dalej
Źródła
- Komunikat dyrektora CKE w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty w roku szkolnym 2026/2027 – Centralna Komisja Egzaminacyjna, 20 sierpnia 2026. Grupy uczniów i dokumenty (tabela w pkt B.7, przypisy 6–7), opinia i orzeczenie naraz (pkt 9), termin 15 października (pkt 10), przedłużenie czasu (pkt G.25), dostosowania dla uczniów ze specyficznymi trudnościami (tabela 1.11).
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2499) – Dziennik Ustaw, 2023. Opinia na pisemny wniosek rodzica, 30/60 dni (§ 5), kopia do szkoły na wniosek rodzica (§ 6 ust. 2), pomoc dobrowolna i nieodpłatna (§ 13).
- Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2025 poz. 881) – Dziennik Ustaw, 2025. Obowiązek dostosowania wymagań edukacyjnych przez nauczyciela (art. 44c ust. 2).
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. 2026 poz. 428) – Dziennik Ustaw, 30 marca 2026. Rodzaje orzeczeń, okres, na jaki wydaje się orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, opinia szkoły o funkcjonowaniu ucznia i ocena funkcjonowania przez zespół od 1.09.2026 (§ 7–8), odwołanie do kuratora oświaty, orzeczenia wydane wcześniej pozostają w mocy.
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (t.j. Dz.U. 2023 poz. 2572) – Dziennik Ustaw, 2023. Dostosowanie wymagań na podstawie opinii (§ 2), kiedy można wydać opinię o specyficznych trudnościach (§ 3).
Ten artykuł wyjaśnia przepisy oświatowe i egzaminacyjne. Nie jest poradą medyczną ani prawną. O diagnozie rozmawiaj z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, a o egzaminie – z dyrektorem szkoły.
Widzisz błąd albo nieaktualną informację? Napisz: kontakt@mamwynik.pl.